Biobased & Circulaire economie
Aanpak
Directe investeringDatum
10 februari 2026Leestijd
6 minutenLaten zien dat het ook anders kan. Dat was de gedachte achter de oprichting van Fairphone. Iets meer dan tien jaar later levert het bedrijf met de Fairphone (Gen. 6) de ‘meest circulaire’ smartphone die er is. Nu ligt er een stevige groeiambitie, waarbij Fairphone ondersteund wordt door Invest-NL.
Fairphone begon eigenlijk niet als een bedrijf, maar als een campagne. De bedoeling was om consumenten bewust te maken van de sociale en milieuproblemen rond de productie van smartphones, en de industrie tot verandering te bewegen. Met name die laatste doelstelling bleek niet zo eenvoudig voor elkaar te krijgen.
‘Dan moeten we het zelf maar doen’, dachten de initiatiefnemers. Nog hetzelfde jaar ging de eerste ‘eerlijke smartphone’ in productie, toen nog gefinancierd via crowdfunding. Inmiddels zijn we iets meer dan tien jaar verder. De splinternieuwe Fairphone (Gen. 6) is op 25 juni 2025 gelanceerd, onder de naam Fairbuds worden er ook eerlijke koptelefoons en oordopjes verkocht, en Fairphone is op weg om significant op te schalen en verder te groeien.
Fairphone wil de negatieve impact op mens en milieu in de hele productieketen terugdringen. Te beginnen aan de bron, bij de winning van mineralen als goud en kobalt, die vaak gepaard gaat met uitbuiting, mensenrechtenschendingen en gewapende conflicten in Afrikaanse landen. ‘We screenen in welke gebieden en met welke mijnbouwbedrijven we werken’, zegt Raymond van Eck, CEO van Fairphone. ‘We willen geen conflictmineralen en betere arbeidsomstandigheden, zoals een zuurstofpomp in de mijntunnels. Fairphone is de enige smartphone-producent die Fairtrade-gecertificeerd goud gebruikt en is initiatiefnemer van de Fair Cobalt Alliance.’
Ook in de Chinese fabrieken waar de Fairphones gemaakt worden zet het bedrijf zich in voor een eerlijke beloning en goede arbeidsvoorwaarden. ‘We betalen fabrieksarbeiders maandelijkse bonussen om het loongat te dichten en stimuleren dat arbeiders goed vertegenwoordigd worden en hun stem mogen laten horen. Ook stellen we aan onze leveranciers allerlei duurzaamheidseisen op het gebied van energie- en watergebruik.’
In tegenstelling tot de iPhone en de smartphones van Samsung heeft de Fairphone een modulair ontwerp, met vervangbare onderdelen, waardoor het toestel goed te repareren is. Door in te zetten op een lange levensduur van de telefoon en gebruik te maken van gerecyclede onderdelen wil Fairphone helpen om e-waste terug te dringen: afval in de vorm van afgedankte elektronica. Raymond: ‘E-waste is de snelst groeiende afvalstroom van dit moment. Jaarlijks wordt er 65 miljoen ton aan elektronische apparaten weggegooid. Dat is qua gewicht te vergelijken met 100.000 jumbojets. Er worden elk jaar anderhalf miljard smartphones gemaakt, dus er zijn inmiddels meer telefoons op aarde dan mensen.’ Fairphone spant zich in om voor elke verkochte Fairphone 5 zo’n 212 gram aan elektronisch afval in te zamelen, zodat het toestel ‘e-waste neutraal’ is.
‘Er worden elk jaar anderhalf miljard smartphones gemaakt, dus er zijn inmiddels meer telefoons op aarde dan mensen’
Raymond van EckCEO Fairphone
Met haar werkwijze stimuleert Fairphone andere partijen in de keten om ook verantwoorder te ondernemen. ‘Onze suppliers en subsuppliers gaan mee in onze ambitie’, zegt Raymond. ‘Niet alleen omdat het eerlijker is. Men ziet ook bijvoorbeeld dat de arbeidsproductiviteit stijgt als mensen goed beloond en behandeld worden.’ Fairphone behaalde enkele jaren terug de Platinum-rating van EcoVadis, een certificering voor duurzaamheid in supply-ketens. Daarmee behoort Fairphone tot de 1 procent meest duurzame bedrijven ter wereld.
Mijlpalen genoeg, zeker ook met de recente lancering van de Fairphone (Gen. 6), maar Fairphone kijkt naar de toekomst: het bedrijf wil groeien. ‘Het kost 20 dollar extra om een telefoon duurzamer te maken’, zegt Raymond. ‘We hebben schaalvoordelen nodig om die kosten op te vangen.’
Bij die groeiambitie vindt Fairphone een partner in Invest-NL. Dat lijkt een match made in heaven, maar toch was doorzettingsvermogen nodig voordat beide bedrijven met elkaar in zee konden gaan.
‘Fairphone meldde zich voor het eerst in 2021, in de coronatijd, maar het zou nog jaren duren voordat we daadwerkelijk gingen investeren’, zegt Elisabeth Storm de Grave, investment principal bij Invest-NL.
‘Er gebeurde van alles op macro-economisch gebied, Oekraïne werd binnengevallen, Apple riep ineens dat ze ook circulair wilden opereren. Twee investeerders stapten uit het consortium. We hebben volgehouden, omdat we sterk het gevoel hadden dat Fairphone en Invest-NL bij elkaar pasten, en nieuwe investeerders gezocht.’
Fairphone laat al zien dat ze een duurzame telefoon maken, maar mag ook gaan vertellen dat het een goéde telefoon is.
Elisabeth Storm de Graveinvestment principal Invest-NL
Uiteindelijk kwam er in 2023 een investering van €20 miljoen, aangevuld met €2 miljoen in 2024. Het geld wordt gebruikt als fundament onder de groeiambitie en om de bekendheid van het merk te vergroten. Invest-NL staat haar portfoliobedrijven niet alleen terzijde met kapitaal, maar ook met kennis en kunde.
‘We hebben Fairphone geholpen om een nieuw managementteam en een nieuwe Raad van Commissarissen in te richten’, zegt Elisabeth. ‘We hebben lijsten met criteria opgesteld en vanuit ons netwerk kandidaten geworven.’ En, ook niet onbelangrijk: Invest-NL neemt voor haar medewerkers ook telefoons af van Fairphone, een B2B-strategie waar Fairphone steeds vaker op inzet, en introduceert de telefoon verder in haar netwerk.
Ook in de groeiambitie van Fairphone denkt Invest-NL mee. Elisabeth: ‘Fairphone zit nu in de fase van opschalen. We helpen onderzoeken waar het bedrijf zich op moet richten, onder meer met value decision trees, om helder te krijgen waar groei het best mogelijk is. We maken introducties voor Fairphone en onderzoeken hoe Europese gelden kunnen worden aangetrokken om verder op te schalen. En we denken mee over een andere positionering: Fairphone laat al zien dat ze een duurzame telefoon maken, maar mag ook gaan vertellen dat het een goéde telefoon is.’
Fairphone wil in 2030 het marktaandeel in haar kernmarkten verviervoudigd hebben. ‘Daarnaast kunnen we nog meer stappen zetten op weg naar volledige circulariteit’, zegt Raymond. ‘Op dit moment zijn 14 van de essentiële materialen in de Fairphone circulair; dat willen we verhogen naar 23. Een volledig circulaire telefoon bestaat nog niet, maar de Fairphone komt wel het dichtst in de buurt.’
Elisabeth ziet een ‘zee aan kansen’ voor Fairphone. ‘Feitelijk is Fairphone nog een ondergewaardeerde propositie. Het bedrijf loopt al voorop in de maatschappelijke transitie naar circulariteit, op de samenleving die aan het ontstaan is. Toekomstige wetgeving zal het gebruik van nieuw gewonnen grondstoffen en materialen zwaarder gaan belasten, dus als je nu al inzet op een langere levensduur van je producten en gerecycled materiaal ben je in het voordeel. Daarbij inspireert Fairphone met haar manier van opereren de hele sector om ook te innoveren richting circulariteit.’
Raymond beaamt dat. ‘Niet gek toch, voor een bedrijf dat is voortgekomen uit een campagne. Wat ik zelf het meest waardevol vind, is dat bij Fairphone duurzaamheid geen marketingtactiek is die je er achteraf een beetje aan toevoegt. Hier is het andersom: we zijn ontstaan vanuit die gedachte en dus is het tot in het diepst van het bedrijf verankerd. We laten zien dat het werkt: dat duurzaamheid en circulariteit succesvolle business modellen kunnen zijn.’
Elisabeth Storm de Grave
investment principal
PHA’s (Polyhydroxyalkanoaten), een familie van biobased en biodegradeerbare materialen, worden al langere tijd gezien als een zeer veelbelovend alternatief voor conventionele fossiele kunststoffen. Echter, producenten van de door micro-organismen geproduceerde polyesters blijken maar moeilijk in staat om op kostenconcurrerend niveau tot schaalbare industriële productie te komen.
Duurzame ondernemers moeten, om circulaire producten te verkopen, een officiële einde-afval-status hebben. Die laat zien dat hun recyclingproces afval omzet in veilige producten voor mens en natuur. De intentie van die regels is uitstekend, maar mede omdat wetgeving niet up-to-date is, pakt dit vaak ongunstig uit voor groene ondernemers. Het project End-of-Waste van Invest-NL en het platform Groene Chemie, Nieuwe Economie helpt ondernemers bij het navigeren rond complexe regelgeving. Zo maken we de weg vrij voor een circulaire economie.