Lab-on-Chip: kleine chips met grote impact

Een veelbelovende ontwikkeling hiervoor is de Lab-on-Chip technologie: een technologie die ingewikkelde laboratoriumprocessen op chips van enkele centimeters uitvoert. Dit maakt nieuwe toepassingen mogelijk in diagnostiek, medicijnontwikkeling en voedselveiligheid, die sneller, betaalbaarder en duurzamer zijn.  

Dat bleek uit de eerder verschenen ‘Deep Dive into Lab-on-Chip: Microfluidic Applications in Nanotechnology’, waarmee het Nederlandse Lab-on-Chip ecosysteem in kaart werd gebracht. Die analyse vormt de basis voor dit verhaal over de werking van de technologie, de kansen voor Nederland en de stappen die nodig zijn om innovaties sneller naar de praktijk te brengen. Voor deze deep dive is nauw samengewerkt met Stanleyson Hato en de rest van het Life Sciences & Health team. 

Nederland heeft internationaal een koploperspositie in deze technologie. Onderzoekers, startups en bedrijven werken aan toepassingen die grote maatschappelijke impact kunnen hebben. Maar om die kennis ook daadwerkelijk te vertalen naar oplossingen in de praktijk, is samenwerking nodig. 

Daarom werken partijen zoals NXTGEN Hightech, Health~Holland en Invest-NL samen op dit domein om gedeelde faciliteiten, publiek-private samenwerking en passende financiering te realiseren. Ingrid Relou, domeintrekken NXTGEN Hightech, en Carmen van Vilsteren, voorzitter Health Holland, vertellen hier meer over in bovenstaande video.  

Lab-on-Chip brengt laboratoriumonderzoek terug tot een kleine chip waarop vloeistoffen en reacties nauwkeurig worden aangestuurd. Hierdoor verlopen analyses sneller en consistenter, terwijl er minder materiaal nodig is. De technologie kent brede toepassingen. In de gezondheidszorg maakt Lab-on-Chip snelle diagnostiek mogelijk, zoals glucosemetingen. In de landbouw draagt het bij aan het vroegtijdig opsporen van plantenziekten, terwijl het in de biobased industrie fermentatieprocessen optimaliseert. 

Een verwante technologie is Organ-on-Chip (OoC), waarbij chips de werking van menselijke organen nabootsen. Hiermee kunnen onderzoekers medicijnen realistischer testen, wat bijdraagt aan effectievere behandelmethoden en het verminderen van dierproeven. 

Hoewel Nederland een sterke kennisbasis heeft, blijkt de stap van onderzoek naar grootschalige toepassing vaak lastig. Een belangrijk knelpunt is regelgeving en validatie van nieuwe modellen. Nieuwe technologieën moeten aantonen dat ze betrouwbaar en reproduceerbaar zijn, wat tijd en uitgebreide testen vraagt.  

Daarnaast speelt financiering een rol. Lab-on-Chip technologie is kapitaalintensief en kent lange ontwikkeltijden, waardoor traditionele investeerders vaak terughoudend zijn. Ook werken onderzoekers, startups en grotere bedrijven nog regelmatig los van elkaar, terwijl kennis en faciliteiten niet altijd eenvoudig gedeeld worden. Daardoor duurt de stap van prototype naar toepassing vaak langer dan nodig. 

Volgens Yvonne Greeuw, sr. investment manager bij het Deep Tech Fonds van Invest-NL, vraagt het ecosysteem om extraondersteuning in deze fase:  “Een belangrijke conclusie van onze samenwerking is dat er meer vroege fase Medtech investeringen in Europa nodig is. Startups moeten eerder in contact komen met farmaceutische bedrijven of andere potentiële klanten, en regulering en standaardisering moeten deze innovaties beter ondersteunen.”