Vivici: zuivel maken zonder koeien

Het proces wordt geoptimaliseerd in het laboratorium van Vivici in het Leiden Bio Science Park, de productie vindt plaats in de fabrieken van gespecialiseerde partners in Europa en Azië en binnenkort ook de Verenigde Staten. ‘De vergisting vindt plaats in grote fermentatievaten. Het eindproduct is een wit poeder dat we leveren aan andere bedrijven in de voedingsmiddelensector.’ Het wordt onder meer gebruikt als ingrediënt in sportvoeding, proteïnedrankjes en -repen, melkalternatieven, ijs, yoghurt, kaas en zelfs vleesvervangers – overal waar een hoogwaardig, voedzaam eiwit nodig is. ‘Ik ben nog steeds verbaasd over hoeveel toepassingen van ons zuiveleiwit er mogelijk zijn.’

Matchende missies

Vivici en Invest-NL kenden elkaar al van de conferenties in de agrifood-sector. Stephan: ‘Toen het moment kwam waarop we het eigen vermogen wilden vergroten, klopten we bij Invest-NL aan. Veel banken achten ons nog te jong als bedrijf en schatten daardoor het risico hoog in. Daarnaast vinden we het ook belangrijk te werken met een partner waarmee we goed matchen wat onze missie betreft.’

Voor Invest-NL is de eiwittransitie misschien wel het belangrijkste speerpunt in de agrifood. Victor Meijer, investment principal bij Invest-NL: ‘Ons huidige voedselsysteem is niet meer houdbaar, we moeten anders gaan eten. Innovatieve eiwitoplossingen zoals die van Vivici hebben de potentie de manier waarop we voedsel produceren fundamenteel te veranderen.’

Waarde voor de sector

Invest-NL vindt Vivici niet alleen een belangrijke speler vanwege de impact die het bedrijf kan hebben op de eiwittransitie, maar ook vanwege de technologie die ontwikkeld wordt. Victor: ‘Nederland loopt voorop op het gebied van fermentatie en kweekvlees, en dit soort innovaties zijn heel waardevol voor de sector. Bedrijven kunnen van elkaar leren en elkaar versterken. Alle partijen in het “ecosysteem” kunnen profiteren van wat er ontwikkeld wordt. Met verschillende events probeert Invest-NL dan ook partijen bij elkaar te brengen.’

Vivici gebruikt de investering om de productie op te schalen en de klantenkring uit te breiden. ‘Daarnaast optimaliseren we het fermentatieproces verder om de kosten omlaag te kunnen brengen’, zegt Stephan. ‘Bovendien brengen we eind dit jaar een tweede product op de markt. Dat is een zuiveleiwit dat het immuunsysteem versterkt en onze darmflora zodanig stimuleert dat het een positief effect heeft op onze ijzerhuishouding. Het is heel omslachtig en duur om dit eiwit uit koemelk te isoleren. Je hebt 10.000 liter melk nodig voor 1 kilogram eiwit. Dus ook hier is precisiefermentatie een uitkomst.’

Valley of death

Veel innovatieve startups verkeren in een soort kip-ei scenario, geeft Stefan aan. ‘Je kunt pas leveren tegen lage kosten als je genoeg marktaandeel hebt, maar om genoeg marktaandeel te verwerven moet je eerst leveren tegen lage kosten.’ Het is de bekende valley of death-uitdaging van startups: in het begin haal je financiering op uit bijvoorbeeld subsidies of bij regionale investeringsmaatschappijen om je product te ontwikkelen, maar daarna moet je opschalen om meer omzet te genereren terwijl de inkomstenstroom nog niet op gang gekomen is. ‘Invest-NL ziet het als een van haar belangrijkste rollen om bedrijven door die fase heen te helpen’, zegt Victor. ‘Tot ze groot genoeg zijn en nieuw geld ook bij de banken en andere investeringsfondsen aangetrokken kan worden.’

Welke toekomstige ontwikkelingen ziet Stephan voor Vivici? ‘Als we groot zijn, betekent het dat we met onze missie de impact maken die we willen. We produceren dan 10.000 ton van ons zuiveleiwit, het equivalent van de eiwitproductie van 150.000 koeien. Het is goed voorstelbaar dat we nog meer producten gaan ontwikkelen, of dat we direct aan de consument gaan leveren, naast bedrijven. Maar voorlopig focussen we ons volledig op heel goed worden in wat we nu doen. Het is een heel spannende uitdaging om een nieuwe technologie tot een succesvol business model te maken.’