Traditionele financieringssystemen remmen opschaling van innovatieve markten

Het onderzoek, uitgevoerd binnen het Programma Innovatie en Opschaling Woningbouw (IOP) van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), laat zien dat de knelpunten niet zozeer liggen bij de technologie of de marktvraag, maar bij de manier waarop financiering, garanties en risicobeoordeling vandaag zijn georganiseerd. Daarmee is industriële woningbouw een concreet voorbeeld van een breder financieringsvraagstuk dat de ontwikkeling van innovatieve markten belemmert. 

Financieringsstructuren sluiten niet aan op nieuwe productiemodellen

Uit meerdere financieringstafels en gesprekken met bouwers, financiers, verzekeraars, waarborgfondsen, woningcorporaties en andere marktpartijen blijkt dat bestaande financieringsstructuren onvoldoende aansluiten op industriële bouwprocessen. 

Zo ontstaan liquiditeitsproblemen doordat kosten eerder worden gemaakt dan betalingen plaatsvinden. Daarnaast zorgen vergunningstrajecten, bankgaranties en beperkte toegang tot waarborgfondsen voor extra risico's en onzekerheid. Hierdoor worden investeringen in fabrieken, innovatie en productiecapaciteit uitgesteld of zelfs onmogelijk gemaakt. 

De gevolgen zijn zichtbaar in de praktijk. Verschillende industriële bouwers kwamen de afgelopen jaren financieel in de problemen, terwijl de vraag naar betaalbare en duurzame woningen onverminderd groot blijft. 

Van analyse naar financieringsoplossingen

Invest-NL richt zich binnen Marktontwikkeling op het oplossen van financieringsknelpunten die de opschaling van nieuwe markten belemmeren. Samen met marktpartijen zijn daarom niet alleen de knelpunten geanalyseerd, maar ook concrete oplossingsrichtingen ontwikkeld. 

Het onderzoek benoemt onder meer: 

• verzekerbare vergunningsrisico's; 
• projectgebonden overbruggingsfinanciering; 
• alternatieven voor bankgaranties; 
• betere toegang tot waarborgsystemen; 
• nieuwe oplossingen voor afbouw- en vervangingsrisico's. 

Deze oplossingen kunnen de financierbaarheid van industriële woningbouw vergroten, maar zijn ook relevant voor andere innovatieve markten die tegen vergelijkbare systeembelemmeringen aanlopen. 

Vervolg: oplossingen verder ontwikkelen

In een vervolgproject onderzoeken Invest-NL, De Bouwcampus en het IOP welke knelpunten het zwaarst wegen en welke oplossingsrichtingen de grootste impact kunnen hebben. De resultaten worden gebruikt om de analyse verder te valideren en de meest kansrijke financieringsoplossingen uit te werken.  

Het doel voor Invest-NL is niet alleen de opschaling van industriële woningbouw te versnellen, maar ook te laten zien hoe financieringsinnovatie kan bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe markten.